Volwassen bomen vervullen in stedelijk gebied een bijzondere rol die met jonge aanplant niet te vervangen is. Denk aan verkoeling, waterberging, luchtzuivering en biodiversiteit. Onderzoek laat zien dat grote bomen tot wel 10 keer effectiever zijn in het reduceren van hittestress dan jonge aanplant, juist doordat hun bladerdak en wortelstelsel volledig ontwikkeld zijn.
Daarnaast is er steeds meer bewijs dat de aanwezigheid van volwassen bomen bijdraagt aan mentale gezondheid en welzijn. Uitzicht op grote bomen en oud groen correleert met minder stress, betere concentratie en sneller herstel bij psychische klachten. Dit effect is sterker dan bij groen dat recent aangelegd is. Volwassen bomen bieden herkenning, continuïteit en geborgenheid in een snel veranderende stad.
Ook economisch zijn volwassen bomen van betekenis. Vastgoedstudies tonen aan dat woningen in groene straten met volwassen bomen structureel hoger worden gewaardeerd. Tegelijkertijd waarschuwen onderzoekers voor eenzijdige vergroening zonder sociaal beleid: groen kan bijdragen aan gentrificatie als het niet gepaard gaat met bescherming van bestaande bewoners.
Juist in tijden van verdichting en woningbouw vragen volwassen bomen om een zorgvuldige afweging. Ze zijn geen decoratief element, maar een vorm van langetermijninfrastructuur. Kappen betekent verlies van functies die pas na decennia opnieuw zijn opgebouwd. Behoud, inpassing of, waar echt nodig, verplanting met langdurige nazorg verdient daarom standaard een volwaardige plek in besluitvorming over stedelijke ontwikkeling.
Onderstaande bronnen bieden een combinatie van toegankelijke artikelen en wetenschappelijk onderzoek. Sommige mediapublicaties verwijzen naar onderliggend onderzoek.
Toegankelijke duiding & praktijk
- Boomkwekerij Ebben / Exterio | Grote bomen dragen meer bij aan de levenskwaliteit dan meer bomen
- ROB TV | Size does matter: enkele grote bomen zijn beter voor de gezondheid dan veel kleine bomen
- RIVM | Groen, leefomgeving en gezondheid
Wetenschappelijk & beleidsmatig
- Wageningen University & Research | Groen in de stad: klimaat en temperatuur
- Kardan, O., et al. (2015). Residential Exposure to Urban Trees and Medication Sales for Mood Disorders. Scientific Reports, 5, 14436
- Ellen, I. G., et al. (2016). Public Investment Strategies: How They Matter for Neighborhoods in Philadelphia. Urban Affairs Review, 52(2), 244–272.
- Czembrowski, P., & Kronenberg, J. (2016). The effect of urban green spaces on house prices in Warsaw. Ecological Economics, 130, 82–89.
- Planbureau voor de Leefomgeving (2023) | Bomen en woningprijzen
- IPBES (2019) | Global Assessment Report on Biodiversity and Ecosystem Services