gevlekte-zuiderling-info

Foto: Ton Stokwielder

De Gevlekte Zuiderling

Dit is de eerste wereldboom van Nederland.
In oktober 2009 heeft deze majestueuze plataan zijn titel gekregen. Waarschijnlijk is deze plataan geplant in 1802.

De beschermheer is Kees van Grevenbroek, een bevlogen natuurliefhebber uit Tongelre die al jaren de natuurwerkgroep van het Groendomein Wasven leidt.

Door de imposante omvang van de boom voel je de kracht van meer dan twee eeuwen.

Algemene informatie

Deze Wereldboom is een gewone plataan of Platanus x hispanica. Deze boomsoort is pas in 1663 ontstaan in de Engelse Kew Gardens als spontane kruising van de oosterse en de westerse plataan.

De stam is karakteristiek voor platanen: een lappendeken van geelgroene tot grijze vlekken, ontstaan doordat er regelmatig stukken schors van de stam afvallen.

Het woord plataan is afgeleid van het Griekse woord dat ‘plat’ of ‘breed’ betekent. De naam plataan zou ook verband houden met de wijsgeer Plato, die een breed voorhoofd had en breedsprakige redevoeringen hield. De kroon van deze boom is inderdaad ook erg breed, op zijn breedste deel meet hij 37 meter!

De oude Latijnse toevoeging acerifolia (sinds enkele jaren veranderd in hispanica) betekent letterlijk blad van de esdoorn. Het blad van deze plataan lijkt erg op dat van de esdoorn.

Onder de kroon van de plataan ligt een vlonder zodat je de boom van heel dichtbij kunt benaderen, ter voorkoming van het verdichten van de bodem.

Op de vlonder wordt getrouwd en gerouwd, gedicht en gezongen. Maar ook is dit de plaats om elkaar gewoon te ontmoeten.

De Gevlekte Zuiderling is van ons allemaal en met de status Wereldboom behouden voor een hele lange toekomst.

Historie

Deze plataan is rond 1760 in de statige kasteeltuin geplant, als symbool van vernieuwing. Er zijn foto’s van het kasteel dat hier vroeger stond; op deze foto’s staat de boom ook al op groot formaat.

De plataan en de rode beuk maken deel uit van het vroegere kasteelbos; zij hebben kasteel “Het Hoffken van Tongelre” overleefd dat in 1930 is afgebroken. Ook de warande vanuit Tongelre naar Eindhoven is in het landgoedbos herkenbaar: een rij oude wodanseiken, dwars door het landgoed.

De beukenlaan is de groene kathedraal van Tongelre: monumentale beuken met takken die tot op de grond kunnen groeien en zichtassen die zorgen voor karakteristieke doorkijkjes en hemels licht in de laan.

De tulpenboom is van recente datum en heeft door zijn markante plaats het groene hart van het Wasven gevormd. Ook de wrattenboom achter de rode beuk, de eikenlaan en de lindecluster nabij het bakhuisje zijn elementen uit het rijke verleden die een eigen plaats in de toekomst hebben verworven.

.

Nederlandse naamWesterse Plataan
Latijnse naamPlatanus x hispanica
Diameter kroonca. 37 meter
Bruto kroonvolumeca. 25200 m3
Hoogteca. 28 meter
Omtrek voet op maaiveldca. 8,15 meter
Omtrek stam op 1.40 mca. 4,75 meter
Leeftijdca. 255 jaar
De Gevlekte Zuiderling
Celebeslaan
Eindhoven